Patron Szkoły
Bohaterowie Powiśla Dąbrowskiego
Patronem naszej szkoły są Bohaterowie Powiśla Dąbrowskiego. To patron wyjątkowy, ponieważ nie jest nim jedna osoba. Tworzą go ludzie różnych czasów, zawodów i życiowych dróg – żołnierze, artyści, pisarze, nauczyciele, działacze społeczni, mieszkańcy wsi i osoby, których nazwisk historia nie zawsze zachowała.
Łączy ich jedno – Powiśle Dąbrowskie. Z tą ziemią byli związani swoim pochodzeniem, życiem, pracą lub działalnością. Swoimi dokonaniami, talentem, odwagą i służbą drugiemu człowiekowi pozostawili po sobie ślad, z którego kolejne pokolenia mieszkańców naszego regionu mogą być dumne.
W szkolnym programie wychowawczo-profilaktycznym podkreślono, że wybór Bohaterów Powiśla Dąbrowskiego na patrona ma pomagać młodym ludziom poznawać historię i kulturę swojej małej ojczyzny oraz odnajdywać w życiu tych postaci wartości, na których mogą budować własną przyszłość.
Historia naszych patronów pokazuje też, że bohaterstwo może mieć wiele twarzy. Czasem oznacza walkę w obronie Ojczyzny, czasem służbę drugiemu człowiekowi, pracę społeczną, działalność artystyczną, pielęgnowanie lokalnej kultury albo pozostanie wiernym swoim przekonaniom w najtrudniejszych chwilach.
Nasi Patroni
Jakub Bojko (1857–1943) – urodzony w Gręboszowie działacz ruchu ludowego, pisarz, publicysta i polityk. Wywodził się ze środowiska chłopskiego i przez swoją działalność stał się jednym z ważnych przedstawicieli polskiego ruchu ludowego. Jego droga życiowa pokazuje, jak dzięki pracy, nauce i zaangażowaniu można wpływać na życie społeczne swojej małej ojczyzny i kraju.
Henryk Sucharski (1898–1946) – żołnierz Wojska Polskiego, urodzony w Gręboszowie. Zapisał się w historii przede wszystkim jako dowódca Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte podczas obrony we wrześniu 1939 roku. Jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci związanych z Powiślem Dąbrowskim i symbolem żołnierskiej służby Ojczyźnie.
Marian Kukiel (1885–1973) – urodzony w Dąbrowie Tarnowskiej generał, historyk, profesor i działacz państwowy. Walczył w Legionach Polskich oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. Był związany z Uniwersytetem Jagiellońskim, a podczas II wojny światowej pełnił ważne funkcje w polskich władzach na emigracji. Pozostawił po sobie również znaczący dorobek naukowy dotyczący historii Polski.
Felicja Curyłowa (1904–1974) – artystka ludowa związana z Zalipiem. Dzięki jej talentowi i działalności tradycja malowania domów oraz przedmiotów codziennego użytku w charakterystyczne motywy kwiatowe stała się rozpoznawalna daleko poza granicami regionu. Jej twórczość do dziś jest jednym z najbardziej charakterystycznych symboli Powiśla Dąbrowskiego.
Maria Kozaczkowa (1910–1982) – poetka związana z Powiślem Dąbrowskim, której twórczość wyrastała z przywiązania do rodzinnej ziemi, jej mieszkańców, historii i tradycji. Jej słowa:
„Naród co swego kocha bohatera, żyje w wolności lub za nią umiera”
stały się mottem towarzyszącym szkolnej opowieści o patronach.
Tadeusz Nowak (1930–1991) – poeta i prozaik urodzony w Sikorzycach koło Dąbrowy Tarnowskiej, absolwent filologii polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W swojej twórczości wielokrotnie sięgał do świata polskiej wsi, jej języka, obyczajów, religijności i kultury. Do jego znanych utworów należą m.in. Psalmy na użytek domowy oraz A jak królem, a jak katem będziesz.
Jan Wnęk (1828–1869) – rzeźbiarz ludowy związany z Odporyszowem. Zasłynął przede wszystkim jako niezwykle pomysłowy konstruktor, któremu tradycja przypisuje wykonywanie prób lotniczych na własnoręcznie skonstruowanych skrzydłach. Jest jedną z najbardziej niezwykłych postaci w historii Powiśla – przykładem człowieka obdarzonego wyobraźnią, talentem i odwagą wykraczającą poza czasy, w których żył.
kpt. Stanisław Juras (1899–1940) – urodzony w Oleśnicy zawodowy żołnierz Wojska Polskiego. Po agresji Związku Sowieckiego na Polskę został uwięziony w obozie w Kozielsku, a następnie zamordowany w Katyniu. Na szkolnej stronie jego postać przypomina również o innych mieszkańcach regionu – żołnierzach i policjantach, którzy stali się ofiarami zbrodni katyńskiej.
Stefania Łącka (1914–1946) – pochodząca z Woli Żelichowskiej nauczycielka, działaczka i była więźniarka niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. W obozowych warunkach pomagała współwięźniarkom, niosąc im wsparcie i nadzieję. Jej życie pozostaje świadectwem odwagi, wrażliwości na cierpienie innych i człowieczeństwa zachowanego w sytuacjach granicznych.
Jerzy Braun (1901–1975) – urodzony w Dąbrowie Tarnowskiej pisarz, poeta, filozof, harcerz i działacz niepodległościowy. Jest autorem słów i melodii jednej z najbardziej znanych polskich pieśni harcerskich – Płonie ognisko i szumią knieje. Podczas II wojny światowej działał w podziemiu i uczestniczył w Powstaniu Warszawskim. Był także ostatnim Delegatem Rządu RP na Kraj oraz przewodniczącym Rady Jedności Narodowej.
Pamiętamy również o innych bohaterach
Nazwa naszej szkoły ma jednak znaczenie szersze niż dziesięć wymienionych nazwisk.
W gronie Bohaterów Powiśla Dąbrowskiego znajdują się także mieszkańcy regionu, którzy walczyli o wolność Polski, byli żołnierzami i członkami ruchu oporu, ginęli podczas II wojny światowej lub stawali w obronie innych ludzi.
Szkolne materiały przypominają między innymi ofiary mordu hitlerowskiego w lesie Danielnik, mieszkańców Ujścia Jezuickiego i Opatowca, a także Jana Pawelca, bosmana Mieczysława Czuba, plutonowego Zygmunta Sitkę i Władysława Pilasa. Szkoła podkreśla przy tym, że lista bohaterów pozostaje otwarta – historia Powiśla Dąbrowskiego to przecież również historia wielu zwykłych ludzi, których odwaga i poświęcenie zasługują na pamięć.
Patron, który zobowiązuje
Bohaterowie Powiśla Dąbrowskiego nie są dla nas wyłącznie postaciami z podręczników i archiwalnych fotografii. Są częścią historii miejsca, w którym żyjemy.
Ich losy przypominają nam o odwadze, patriotyzmie, uczciwości, szacunku do drugiego człowieka, odpowiedzialności, pracy i przywiązaniu do własnych korzeni.
Chcemy poznawać ich historie i przekazywać je kolejnym pokoleniom uczniów. Pamiętając o ludziach, którzy tworzyli historię naszej małej ojczyzny, sami uczymy się odpowiedzialności za jej przyszłość.
Bo Powiśle Dąbrowskie to nie tylko miejsce na mapie. To ludzie, ich historie i wartości, które po sobie pozostawili.
